Armoede is een raar begrip. Veelal duiden we het financiële onvermogen mee aan. De rijke wordt rijker en de arme wordt armer is een uitdrukking. Ik kwam weer op het onderwerp door een reclame op televisie. Dit herinnerde mij aan een aantal keren dat ik er actief mee bezig was, actief in helpen en begrijpen bedoel ik dan. Analoog aan de reclame zag ik een aantal documentaires waardoor ik nog verder terugdook in dossiers om een goed vergelijk te maken. Ik vond eigenlijk de documentaires wel erg leuk aangezien aangehaalde tijdsgewrichten en locaties voor mij erg bekend zijn. De neiging om in verleden tijd te spreken is erg groot terwijl het documentair gewoon als data geregistreerd werd.
Het bestaansrecht en de basisvoorzieningen doken op en er werd een kader geschapen wat het denken in die tijd weergaf. Dat denkraam, de werkelijkheid en de waarheid waren zaken die door de documentaire heen liepen. De werkelijkheid van armoede lag bij het inkomen en de woonlasten of bestaanszekerheid. De dynamiek binnen de bestaanszekerheid was documentair gezien er een van voor luxe moet je hard werken. Luxe was een kaartje voor een zwemparadijs waar je even kon genieten, een uitvlucht uit de dagelijkse werkelijkheid. Die werkelijkheid was het kunnen rondkomen met de beperkte middelen die men ter beschikking had. In de documentaires werd een tijdsbeeld neergezet in blokken.
Periodes van na de oorlog waarin de wederopbouw niet als onderwerp voorbij kwam maar wel bestuurlijk benoemd werd. Mensen stonden daarin niet centraal maar de mens toonde zich nadrukkelijk. In getuigenverslagen en in beelden toonden zij zichzelf en vertelden over de gewone zaken van het leven. De gewone mens en de bestuurder vormden daarin wel twee verschillende entiteiten zoals ik die direct herkende. Armoede en zelfredzaamheid kwamen in beeld op de pracht van een soort organisch model. De mens die zich normaal ontwikkelden en hard werkten voor hun economische status versus de bestuurder die nog nooit kennis had genomen van die veerkracht maar slechts oordeelde vanuit een abstract en beperkt denkraam.
Door de tientallen jaren heen was dit documentair te volgen en kon ik zelf toetsen waarin de armoe en rijkdom zich ontwikkelden. Juist de wijken en gebieden waarin ik toevalliger wijze werkte zag ik nogmaals in een enkele minuut de bekende werkelijkheid voorbij komen en was daarmee in staat om te toetsen wat ik er van onthouden had of waarin ik mij onthield van de echte werkelijkheid. Het viel reuze mee wat ik vergeten was. De werkelijkheid uit die periode vergat ik graag en voelde ik aan mijzelf. Ik herkende ook eigen worstelingen maar ook de armoede gezien vanuit de financiële orde. Het lukte mij telkens weer om te overleven buiten de maatschappelijke orde om maar werd wel buitengesloten door de maatschappij vanwege mijn houding en gedrag.
Ik liep niet achter de wortel aan zoals ik de plaatjes wel ken van de ezel die de eigenaar op die manier verder bracht. Ik was mij wel bewust van het feit dat de plekken waar ik opdook een bepaalde houding vereiste maar middels mijn eigen rookscherm goed verborgen hielden. In de vijftig jaar waarin de documentaires zich bewogen, zag ik voldoende toetselementen om zonder oordeel toch een oordeel neer te kunnen zetten. Meetbare doelstellingen van armoede zijn bijzonder om die te toetsen aan waarden die daar eerst aan gehangen werden. Toch is er geen vergelijking te maken met de dag van vandaag. Weliswaar is er de financiële beperking maar de overproductie heeft een nieuwe werkelijkheid veroorzaakt.
Door de tientallen jaren heen is er welvaart in afval ontstaan die gaandeweg een nieuwe economische waarde heeft veroorzaakt. Ook het type verslaving is veranderd en is een beter verdienmodel geworden. Door armoede te gieten in modellen van economische waarde ontstaat er iets nieuws waar weliswaar gebrek aan materieel is bij groepen maar door goede communicatie is er iets mogelijk wat vijftig jaar geleden niet gedaan werd. Mensen zien de waarden niet meer waarop destijds afgerekend werd. Ze benoemen economische waarden van vandaag aan de politieke waarden van destijds, politieke waarden die ook destijds geheel verschillend werden ingeschat. Geld regeert is de uitdrukking maar het zou eigenlijk moeten zijn winst is waardering.
Winstwaarschuwingen kennen we van de beurs en de speculatie. Bij het online gaan hebben we de bubbels gezien maar ook bij het afdekken van winstprognoses. In de documentaires zag ik al deze bewegingen in de marge en werd daar niet op ingegaan. We kijken naar het leven als een illusionistenshow, we laten ons afleiden van wat werkelijk gebeurt. Het is en was dus weer de moeite waard om nog eens te kijken naar documentaires en opnieuw naar de zaken te kijken die niet belicht werden. Interessant ? Het is maar net waar je je eigen tijdsindeling kadert. Je kan ook gewoon graaien, genieten en de rest laten stikken. Verdorie hier toont weer de mens in mij dat ik het niet kan laten. Iets positiefs te doen voor de maatschappij die op de aarde leeft ondanks de zakkenvullers en plunderaars.
Ieder zo zijn keuze , ik kies voor compassie het overige vind ik eigenlijk armoede
0 Reacties